देऊळगाव राजा कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या जमिनीवरील कथित अनधिकृत व्यवहारांची चौकशी सुरू
सहायक निबंधक सिंदखेड राजा यांची चौकशी अधिकारी म्हणून नियुक्ती
बुलढाणा जिल्हा उपनिबंधकांकडून चौकशीची जबाबदारी अतिक्रमणे
कथित नियमबाह्य खरेदी-विक्री आणि बांधकामांबाबत कारवाईकडे लक्ष
देऊळगाव राजा- देऊळगाव राजा कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या मालकीच्या सर्व जमिनीवरील कथित अनधिकृत खरेदी-विक्री व्यवहार, अतिक्रमणे, अनधिकृत बांधकामे तसेच जमीन वाटप व हस्तांतरणातील संभाव्य अनियमिततांबाबत सामाजिक कार्यकर्ते चंद्रकांत ज्ञानदेव खरात यांनी शासन व संबंधित प्रशासकीय यंत्रणेकडे तक्रारी सादर केल्या आहेत. या तक्रारींची दखल घेत सहकार विभागाच्या विविध कार्यालयांकडून संबंधित प्रकरणात पुढील प्रशासकीय कार्यवाहीसाठी पत्रव्यवहार करण्यात आला आहे. दरम्यान, जिल्हा उपनिबंधक, सहकारी संस्था, बुलढाणा यांनी सहायक निबंधक, सहकारी संस्था, सिंदखेड राजा यांना चौकशी अधिकारी म्हणून प्राधिकृत केले असल्याची माहिती तक्रारदारांनी दिली आहे. त्यामुळे या प्रकरणातील चौकशी, वस्तुस्थितीचे निष्कर्ष आणि त्यानंतर होणाऱ्या संभाव्य कारवाईकडे जिल्ह्यातील नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.
शासनस्तरावर तक्रारींची दखल खरात हे महाराष्ट्र शासनाचा युवा सामाजिक पुरस्कार प्राप्त असून जिल्हा ग्राहक संरक्षण परिषद, बुलढाणा येथे अशासकीय सदस्य म्हणून कार्यरत राहिले आहेत. त्यांनी देऊळगाव राजा कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या मालकीच्या जमिनीबाबत कथित अनियमिततांची चौकशी करून संबंधित व्यवहारांची वैधता तपासावी, अशी मागणी केली आहे.या प्रकरणा संदर्भात महाराष्ट्र शासनाच्या सहकार, पणन व वस्त्रोद्योग विभागाच्या कक्ष अधिकारी सुनील जावळे यांच्या स्वाक्षरीचे दिनांक २४ एप्रिल २०२६ चे पत्र उपलब्ध आहे. या पत्रात बाजार समितीच्या मालकीच्या सर्व जमिनीवरील कथित अनधिकृत खरेदी-विक्री व्यवहार रद्द करणे, अतिक्रमित बांधकामे निष्कासित करण्याची कार्यवाही करणे आणि दोष आढळल्यास संबंधितांविरुद्ध फौजदारी कारवाई करण्याच्या मागणीच्या अनुषंगाने पणन संचालक, महाराष्ट्र राज्य, पुणे यांना संदर्भित करण्यात आले आहे.त्यानंतर पणन संचालनालय, महाराष्ट्र राज्य, पुणे येथून दिनांक ७ सप्टेंबर २०२६ रोजी जिल्हा उपनिबंधक, सहकारी संस्था, बुलढाणा यांच्याकडे जिल्ह्यातील कृषी उत्पन्न बाजार समित्यांसंदर्भात प्राप्त तक्रारींबाबत पत्र पाठविण्यात आले. त्यामध्ये श्री. खरात यांच्या दिनांक ३ ऑगस्ट २०२६ व २ सप्टेंबर २०२६ रोजीच्या पत्रांचा तसेच देऊळगाव राजा कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या जमिनीवरील कथित अनियमिततेसंबंधीच्या मागण्यांचा उल्लेख आहे.
विभागीय सहनिबंधकांकडूनही कार्यवाहीचे निर्देश विभागीय सहनिबंधक, सहकारी संस्था, अमरावती यांच्या कार्यालयाने दिनांक २२ सप्टेंबर २०२६ रोजी जिल्हा उपनिबंधक, सहकारी संस्था, बुलढाणा यांना या प्रकरणासंदर्भात पत्र पाठविले. संबंधित तक्रार आपल्या कार्यकक्षेतील असल्याने आपल्या स्तरावर आवश्यक कार्यवाही करून केलेल्या कार्यवाहीचा अनुपालन अहवाल सादर करण्याबाबत त्यामध्ये निर्देश देण्यात आल्याचे पत्रावरून दिसून येते.
या सर्व प्रकरणात पाठपुरामुळे जिल्हा उपनिबंधक, बुलढाणा यांनी सहायक निबंधक, सहकारी संस्था, सिंदखेड राजा यांना चौकशी अधिकारी म्हणून प्राधिकृत केले आहे. त्यामुळे संबंधित बाजार समितीच्या जमिनीचे अभिलेख, व्यवहारांची कागदपत्रे, मंजुरी आदेश, वाटप व हस्तांतरणाची प्रक्रिया, प्रत्यक्ष ताबा आणि बांधकामांची कायदेशीर स्थिती यांची तपासणी होणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.चौकशीमध्ये कोणत्या बाबी तपासणे आवश्यक तक्रारदारांनी उपस्थित केलेल्या मुद्द्यांच्या अनुषंगाने पुढील बाबींची निष्पक्ष चौकशी होणे अपेक्षित आहे.
देऊळगाव राजा कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या मालकीच्या सर्व जमिनीचे मालकी हक्क व मूळ अभिलेख तपासणे. आणि संबंधित जमिनीवरील कथित खरेदी-विक्री, वाटप, हस्तांतरण किंवा अन्य व्यवहारांसाठी सक्षम प्राधिकाऱ्याची वैध मंजुरी होती किंवा नाही, याची पडताळणी करणे. तसेच बाजार समितीच्या मालकीच्या जमिनीवर अतिक्रमण किंवा अनधिकृत बांधकामे झाल्याची तक्रार असल्यास प्रत्यक्ष स्थळपाहणी करून अभिलेखांशी ताडून पाहणे.संबंधित व्यवहारांमुळे बाजार समितीचे किंवा शासनाचे आर्थिक नुकसान झाले आहे का, याची कागदपत्रांच्या आधारे तपासणी करणे.बाजार समितीच्या पदाधिकारी, सचिव, अधिकारी किंवा अन्य संबंधित व्यक्तींची भूमिका नियम व उपलब्ध पुराव्यांच्या आधारे निश्चित करणे. अनियमितता सिद्ध झाल्यास लागू कायदे व नियमांनुसार सक्षम प्राधिकाऱ्यामार्फत आवश्यक व कायदेशीर कारवाई करणे.
चौकशी निष्पक्ष आणि कालमर्यादेत पूर्ण करण्याची मागणी
या प्रकरणात केवळ पत्रव्यवहारापुरती कार्यवाही मर्यादित न राहता प्रत्यक्ष अभिलेख तपासणी, आवश्यक स्थळपाहणी, संबंधित व्यक्तींचे म्हणणे नोंदविणे आणि उपलब्ध पुराव्यांच्या आधारे स्पष्ट निष्कर्ष काढणे आवश्यक असल्याची भूमिका तक्रारदारांनी मांडली आहे.चौकशी अधिकारी यांनी बाजार समितीच्या जमिनीशी संबंधित सर्व महत्त्वाचे दस्तऐवज मागवून त्यांची पडताळणी करावी. तक्रारीतील प्रत्येक मुद्द्यावर स्वतंत्र निष्कर्ष नोंदवावा आणि चौकशीत अनियमितता आढळल्यास संबंधित सक्षम प्राधिकाऱ्याकडे पुढील कारवाईसाठी स्पष्ट शिफारस करावी, अशी मागणी आहे.
तसेच, चौकशीचा अहवाल जिल्हा उपनिबंधक, सहकारी संस्था, बुलढाणा यांच्याकडे सादर करून त्याची प्रशासकीय स्तरावर छाननी करण्यात यावी आणि त्यानंतर करण्यात आलेल्या कार्यवाहीचा अहवाल संबंधित वरिष्ठ कार्यालयांना पाठविण्यात यावा, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
आता मुख्य प्रश्न असा आहे की, चौकशी अधिकारी यांच्या तपासणीत नेमकी कोणती वस्तुस्थिती समोर येते आणि जिल्हा उपनिबंधक कार्यालयाकडून त्यानंतर कोणती कार्यवाही केली जाते. शासन व संबंधित प्रशासकीय यंत्रणांनी या प्रकरणाचा निष्पक्ष निपटारा करून बाजार समितीच्या मालमत्तेचे संरक्षण, सार्वजनिक हित आणि कायद्याचे पालन सुनिश्चित करावे, अशी मागणी तक्रारदार श्री. चंद्रकांत ज्ञानदेव खरात यांनी केली आहे.
